Edinburgh 1910 – 2010: Interculturele viering
Edinburgh 1910 – 2010: Symposium
Edinburgh 1910 – 2010: Internationale conferenties
Missionaire boeken
HOE GOD VERSCHEEN IN PAPOEA.
Boekbespreking door Jan Brock
Over Nederlands Nieuw Guinea, nu Indonesisch Papoea, zijn heel veel boeken verschenen. Kort geleden is er weer een kerkgeschiedenis bij gekomen: die van de Nederlandse minderbroeders franciscanen die er als missionarissen werkten van 1937 – 1987, geschreven door Jan Sloot.
In 1937 was Nieuw Guinea nog nauwelijks 'ontdekt'; de eerste franciscaanse missionarissen wisten dan ook nauwelijks waar ze aan begonnen. In 1987, het jaar waarmee de studie eindigt, en eigenlijk ook nu in 2010, is er in de nu Indonesische provincie veel veranderd. In en om Hollandia, nu Jayapura hebben de franciscanen daar een belangrijke rol in gespeeld..
Sloot deelt de vijftig jaar en het boek in vieren. Deel 1 (1937 – 1946) handelt over het moeizame begin in de min of meer vergeten koloniale uithoek van Nederland die Nieuw Guinea toen nog was: de competitie met de (Amerikaanse) zending, de oorlog en de internering, de eenzaamheid van de missionarissen en hun verzuchtingen of er wel ooit een christelijke gemeenschap van de grond zou komen.
In deel 2, dat de titel 'de uitbreiding' meekreeg, gaat over de eerste kleine successen: de vestiging in tot dan toe witte vlekken zoals de Wisselmeren en de Baliemvalei, mede mogelijk gemaakt door betere communicatie door radio en vliegverkeer de betere oecumenische samenwerking. Dan, deel 3, de periode van 1962 tot 1971 waarin Nieuw Guinea niet zonder slag of stoot van een Nederlandse kolonie en een missiegebied, een Indonesische (kerk)provincie wordt en wat dat van de missionarissen aan aanpassingen vroeg. En ten slotte, de laatste periode, de weg naar de zelfstandigheid, waarin de Nederlandse missionarissen niet meer 'aan het stuur zitten, maar meetrappend op de tandem achterop', hoe hun missie steeds meer kerk van Papoea's wordt.
Vanaf het begin intrigeerde me echter de titel: Hoe God verscheen in Papoea. Vierhonderd pagina´s lang zat het waarom ervan in mijn achterhoofd. In mijn vele ontmoetingen met Nederlandse missionarissen hoorde ik van hen dat ze als missionaris in het begin misschien wel dachten God te brengen, maar dat ze er al vlug achterkwamen, dat ze Hem niet brachten. Hij was er al! Ook in Sloots boek wordt dat – vooral in deel drie en vier – verschillende keren ongeveer zo door missionarissen geformuleerd. Ik houd het er maar op, dat de titel op het conto van de uitgever te schrijven is.
Nederlandse franciscanen in Papoea, de ondertitel dus, is hoe dan ook een interessante studie. Een geschiedenis van missie van buiten naar kerk van binnen, zou je kunnen zeggen. Of: hoe honderdenzes franciscanen gewerkt hebben aan de opbouw van een katholieke gemeenschap, Indonesisch, maar zeker en vooral ook Papoea. En hoe velen er naast meer missionaris ook meer franciscaan werden.
Hoe God verscheen in Papoea. Nederlandse franciscanen in Papoea 1937 -1987. Jan Sloot. Uitg. Valkhofpers. ISBN 978 90 5625 327 1. 416 blz. en 48 pag. met foto's. Prijs 30 euro.
ATLAS OF GLOBAL CHRISTIANITY
Ter gelegenheid van het eeuwfeest van de wereldzendingsconferentie Edinburgh 1910 is de Atlas of Global Christianity verschenen. Een groot aantal leidende missiologen en antropologen uit alle continenten verleenden medewerking aan dit omvangrijke werk. Naast kaarten, grafieken en charts die de religieuze ontwikkelingen van de afgelopen eeuw visualiseren bevat de atlas interpreterende artikelen over de diverse thema’s en gebieden.
Hoewel de inschatting van het aantal christenen wereldwijd wat al te optimistisch lijkt, is dit toch een standaardwerk voor statistische informatie over het wereldchristendom.
KINGDOM WITHOUT BORDERS
Miriam Adeney, verbonden aan Seattle University en Regent College te Vancouver, heeft jarenlange ervaring in grassroots zendingswerk in diverse landen.
Ze put in dit boek uit haar rijke ervaringen in de wereldkerk. Aan de hand van tal van verhalen brengt ze de verschijningsvormen van het christendom in verschillende contexten in beeld. Na ieder hoofdstuk over een gebied volgt een hoofdstuk over een thema dat bijzonder bij dat gebied past. Zo maakt de lezer kennis met de pijn, de vreugde, de drive van christenen uit andere werelddelen.
Meesterverteller Miriam Adeney slaagt er zo in de wereldkerk heel dichtbij de westerse lezer te brengen.
THE NEW SHAPE OF WORLD CHRISTIANITY
De kerkhistoricus Mark Noll is bekend van zijn van studies in de geschiedenis van het Noord-Amerikaanse evangelicalisme. In het boek The New Shape of World Christianity plaatst hij de geschiedenis van de Amerikaanse kerk en zending in het perspectief van de wereldkerk. De vraag die hij in dit boek probeert te beantwoorden is: Hoe groot is de Amerikaanse invloed in het wereldchristendom eigenlijk?
Hij komt tot een bescheiden conclusie: vormen van christendom vergelijkbaar met het Amerikaanse christendom zijn eerder toe te schrijven aan parallelle ontwikkelingen op verschillende plaatsen in de wereld dan aan directe Amerikaanse invloed. De wereld begint steeds meer op Amerika te lijken en daarom is het Amerikaanse christendom belangrijk.
Aan de hand van verschillende voorbeelden laat Noll zien dat de directe invloed van Amerikaanse kerken en zendingsorganisaties kleiner is dan critici soms voorstellen.
INVITATION TO WORLD MISSIONS
De Amerikaanse hoogleraar missiologie Timothy Tennent heeft een waagstuk ondernomen: het schrijven van een tekstboek missiologie voor vandaag.
Hij heeft gekozen voor een systematische, trinitarische opbouw van het boek. Qua structuur en schrijfstijl resulteert dat in een inzichtelijk, gemakkelijk hanteerbaar en inspirerend geheel. Daardoor komt de zendingsgeschiedenis wat fragmentarisch aan de orde. Maar dat is dan ook niet het doel van het boek.
Tennent wil een brug slaan tussen de praxis van zending en de bijbelse en systematische theologie. Hij legt uiteen wat de term missio Dei betekent, en stelt dat missie altijd in het perspectief van de nieuwe schepping moet staan.
Interessant is dat hij consequent spreekt over missions in het meervoud: alleen de missio Dei als bron van menselijke initiatieven is enkelvoud. Overigens is dit een werk waar vooral evangelicalen zich in zullen herkennen.
DANSEN MET DE GOUDEN KIKKER:GLOBAL WARMING EN HET ONZE VADER
Doopsgezind predikant en NZR bestuurslid Herman Heijn heeft een boek uitgebracht onder de titel Dansen met de gouden kikker: Global warming en het Onze Vader.
Dit boek is mede geïnspireerd door de ontmoeting van groepen jongeren uit Tanzania, Indonesië en Nederland in de zomer van 2009.
De jongeren werkten samen aan het thema global warming in het licht van de Bijbel. Dat leidde tot verrassende nieuwe inzichten, zoals de tien groene geboden.
Dit boek is een krachtige mix van inspirerende teksten en sprekende foto’s van de hand van de auteur.