Op de Internationale Conventie van Wycliffe organisaties en de SIL-Conferentie, gehouden te Waxhaw in 1999, werd Vision 2025 aangenomen. De trends binnen Wycliffe en SIL moeten worden gezien vanuit het perspectief van deze vision statement:

Visie 2025

Alle volken hebben belang bij het tot hun beschikking krijgen van
Gods Woord in de taal van het hart. Daarom hebben wij als visie
dat er in het jaar 2025 in elke taalgroep waarvoor dat nog nodig is een vertaalproject ( Uitgangspunt: een vertaalproject houdt in alfabetisering, taalanalyse en vertaalwerk ) in gang gezet zal zijn. Dit sluit aan bij onze historische waarden en is alleen mogelijk in de kracht van God die het onmogelijke kan doen.

De vijf uitgangspunten werden als volgt verwoord: “We erkennen dat deze doelstelling niet haalbaar is zonder de volgende uitgangspunten:

• samenwerking met partners
• training
• visie doorgeven
• volharding
• gevoel van urgentie

We erkennen tevens dat deze visie niet tot stand kan komen door harder te gaan werken zonder te veranderen. Het heeft veel meer te maken met een verandering van onze instelling en onze manier van werken.”

Meer flexibiliteit
In het j aar 2025, in elke taal die dat nodig heeft, samen met alle partners.

Hieruit spreekt meer flexibiliteit dan vroeger aanwezig was bij Wycliffe en SIL. Het standaardpakket ‘Werken met Wycliffe' was: Wycliffe bemiddelt bij uitzending, vanuit een meestal westers land, SIL is de professionele organisatie die in het land contracten heeft met de regering en universiteiten, in het Zuiden of Oosten.

Bewustwording: vier processen
Wycliffe en SIL komen tot het inzicht dat samenwerking met andere partners vereist is door minstens vier processen die min of meer gelijktijdig plaatsvinden:

1. Externe druk: succesvol afgeronde vertaalprojecten doen andere taalgroepen het nut ontdekken van een vertaling in de eigen taal. Deze gelovigen zetten vervolgens op een vriendelijk doch dringende manier SIL onder druk ook een project in deze talen te beginnen. Voorbeeld de Idaaca, in centraal-Bénin: een taalgroep in het Noorden van Bénin kreeg het vertaalde Nieuwe Testament, een taalgroep in het Zuiden eveneens. De gelovigen onder de Idaaca, - die in het midden van het land wonen - willen nu ook een NT en nemen contact op met SIL, die vervolgens niet goed raad met ze weet.
2. De kerk in het zuiden groeit. Volgens sommigen 'a mile wide, an inch deep' volgens anderen niet dieper of minder diep dan de kerk in het westen. Maar veel medewerkers zijn in potentie aanwezig.
3. Interne reflectie: SIL analyseert eind negentigerjaren de statistieken en komt tot de conclusie dat als ze zo rigide blijven, ze pas in 2150 klaar zullen zijn met hun taak: meer flexibiliteit is vereist.
4. Interne processen: Veel zendelingen gaan met pensioen en er is weinig influx van nieuwe leden (Wycliffe NL is een gunstige uitzondering).

Externe druk en interne reflectie en visie sluiten eigenlijk zo naadloos op elkaar aan dat we kunnen spreken van een bijbelvertaal beweging . Een beweging die niet meer tegen te houden is. Wel kan een willekeurige westerse Wycliffe organisatie gebrek aan visie verweten worden en te weinig effectief inspelen op die beweging.

Samen met alle partners
Op het veld zijn tegenwoordig onder meer de volgende situaties te onderscheiden:

1. Er is een SIL afdeling (vanaf dertiger jaren)
2. Er is een NBTO (GILLBT in Ghana, NBTT in Nigeria, etc., vanaf ong. 1970)
3. Er is een SIL afdeling én een NBT02 (Kameroen).(National Bible Translation Organisation, zoals GILLBT in Ghana)
4. Er is een andere lokale organisatie, universiteit of NGO waaraan de medewerker wordt uitgeleend
5. Er is Wycliffe kantoor, naast een SIL afdeling (vanaf 2000?) (Ook krijgen sinds die tijd NBTO's een meer wervende functie)

Daarnaast heeft nagenoeg elk land waarin we werken een Bijbelgenootschap (onderdeel van de United Bible Societies). De Bijbelgenootschappen publiceren en distribueren, SIL levert de tekst aan. Ook publiceert IBS (International Bible Society) onze teksten.

Uit deze veelheid van constructies mag blijken dat Wycliffe en SIL inderdaad flexibeler zijn geworden.

De laatste variant (Wycliffe kantoor in het Zuiden) is interessant omdat die goed tegemoet lijkt te komen aan de wensen van de kerk in het Zuiden. De kerk in het Zuiden kan nu namelijk via een Wycliffe-organisatie in het eigen land mensen uit gaan zenden, hetzij naar vertaalprojecten in het betreffende land, hetzij naar projecten elders in de wereld, Mits er voldoende middelen zijn, en mits deze mensen voldoende opleiding hebben genoten. (De financiële middelen moeten in deze constructie volgens afspraak gedeeltelijk door de locale kerk worden opgebracht ). Ook valt een dergelijke medewerker (denk aan
rapportage/professionaliteit) onder de verantwoordelijkheid van een uitvoerende organisatie zoals SIL of een NBTO. Het initiatief ligt qua uitzending bij de Wycliffe organisatie in het Zuiden of Oosten.

De eerstgenoemde variant, die van een westerling die onder SIL vlag opereert hoeft in bepaalde omstandigheden niet minder effectief te zijn: vooral in die landen waar een missionaire presentie niet gewenst is, kan een technische organisatie als SIL zeer effectief samenwerken met universiteiten en daarmee de grondslag leggen voor taalwerk.

Wycliffe Nederland
Wycliffe Nederland is zich bewust van de trends in het buitenland, maar heeft ook haar eigen 'trends'. Wycliffe heeft in haar 35 jarige carrière in Nederland vooral gestreefd naar een betere verankering in de Nederlandse samenleving. Ze maakte een gestadige groei door, werd lid van de NZR, de EZA, werkt in nauwe samenwerking met de GZB, DVN, ZGG, enz., werd van stichting vereniging, kreeg het CBF keurmerk en bracht fondsenwerving voor alfabetisering, mede door overheidsfondsen, maar ook door kerkelijke instellingen op gang.

Ook werkt Wycliffe Nederland aan bewustwording van het belang van het gebruik van de moedertaal. De notie dat SIL de lokale culturen zou ontkennen of zelfs verwoesten is gelukkig goeddeels ingehaald. Organisaties als Unesco (waar SIL inmiddels als officieel waarnemer vertegenwoordigd is) appreciëren het werk van de organisatie en geven aan dat hun insteek op de moedertaal juist cultuur­en identiteitsbevestigend werkt. De vraag naar projecten komt steeds meer van de kant van de lokale bevolking, vanuit hun gevoel van eigenwaarde. Bijbelvertaling bevordert de eigen etniciteit. Ook training, alfabetisering en taalontwikkeling alsmede antropologisch onderzoek blijven onmisbare elementen in onze benadering.

Wycliffe Nederland pakt eveneens de trends op het veld voor wat betreft alfabetiseringsprojecten redelijk goed op (samenwerking, met ICCO, middels PRISMA, met KiA, Wilde Ganzen, enz.) De Stichting Wycliffe Alfabetisering werd in het leven geroepen.

Maar hoewel we nog steeds met succes veldwerkers werven en trainen voor voornamelijk consultantfuncties (waar niets op tegen is, gezien optie a), komt het inspelen op de laatste variant, het bemiddelen voor financiën voor de door de lokale kerk uitgezonden medewerkers maar langzaam op gang.

Vaak moet de Wycliffe organisatie in het Zuiden lang wachten voordat een lokaal echtpaar uitgezonden kan worden. Wycliffe Nederland heeft nog niet voldoende ingespeeld op dit probleem, al maken we vorderingen.

Ook heeft Wycliffe Nederland onvoldoende capaciteit om studieprogramma's te financieren. (We zijn daarom blij met de vier beurzen die jaarlijks door het NBG, in samenwerking met de VU, leerstoel bijbelvertalen, beschikbaar gesteld worden.)

Deze punten hebben onze aandacht: er is een aantal profielen van lokale medewerkers gereed of in voorbereiding, waarvoor we fondsen (gaan) werven. (Zie bijlage.)

Wycliffe Nederland heeft de opdracht op zijn minst te onderzoeken in hoeverre zij de bijbelvertaalbeweging ruim baan geeft, ook in haar beleid ten aanzien van door de lokale kerk uitgezonden medewerkers.

Variëteit
Wycliffe en SIL en haar partners werken momenteel in 1376 taalprojecten in meer dan 70 landen, op een totaal van 1678 taalprojecten. (Zie bijlage.)

De projecten zijn zo verschillend als de talen en de culturen. Een project in de voormalige Sovjet Unie is niet te vergelijken met een project in Soedan of Micronesië. Is bijbelvertaalwerk onmogelijk vanwege politieke weerstand, dan zal uitsluitend aan taalanalyse worden gewerkt (het maken van een alfabet, een grammatica, enz.) in de hoop op betere tijden. Zijn de taalgrenzen nog niet in kaart gebracht dan wordt eerst survey gedaan om te bekijken hoe deze grenzen liggen en of taalwerk nodig is. Lijkt alfabetisering onlogisch vanwege de nadruk op oraliteit, dan wordt gedacht aan geluidsdragers.

Belangrijke websites

Unesco en talen: http://www.un.org/depts/dhl/language

Ethnologue: http://www.ethnologue.com

Wycliffe Nederland: www.wycliffe.nl

SIL: www.sil.org

J. Hoddenbagh