Emilio Antonio Núñez, William David Taylor
Crisis and Hope in Latin America: An Evangelical Perspective

De veranderingen gaan snel. In de jaren tachtig van de 20ste eeuw was ik zendingspredikant in Chili. Door de kerken van Latijns-Amerika liepen de fronten langs scherpe ideologische lijnen. Oecumene en zending vanuit Europa steunden vaak de bevrijdingstheologie vanuit een droom die het Evangelie dreigde te vereenzelvigen met het socialistische project. De westerse waarnemer zag niet zelden de spirituele kanten van Latijns-Amerikaanse bevrijdingstheologen over het hoofd en zocht vooral bevestiging van de eigen vooronderstellingen. Aan de andere kant stonden kerken en zendingsorganisaties die, blind voor armoede en onrecht, meer de American way of life verkondigden dan het goede nieuws van Jezus Christus.

Wie het leven van de Latijns-Amerikaanse kerken 25 jaar na de val van de Muur meemaakt, ontdekt dat oude polarisaties hebben plaatsgemaakt voor een breed gedeelde visie van een misión integral: evangelieverkondiging en inzet voor sociale gerechtigheid behoren bij elkaar. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ‘radical evangelicals' als René Padilla en Samuel Escobar dat al met kracht naar voren brachten tijdens het wereldcongres Lausanne 1974.

Diezelfde overtuiging spreekt ook uit het boek van Núñez en Taylor (waarvoor Escobar een voorwoord schreef). De update en herdruk van dit lijvige werk waarvan de eerste versie in 1989 verscheen, blijkt nog verrassend actueel ook al is het hier en daar uiteraard gedateerd. William (Bill) Taylor geeft een gedocumenteerd overzicht van de historische, socio-politieke en culturele achtergronden van Latijns-Amerika. In deel II gaat Núñez in op thema's als het katholicisme, bevrijdingstheologie, de charismatische beweging, contextualisering van de theologie en sociale gerechtigheid. Elk van deze thema's wordt als een uitdaging gezien voor evangelicals. Het gaat er de auteurs om niet alleen trouw te zijn aan het Evangelie, maar ook de specifieke context van Latijns-Amerika recht te doen.

De maatschappelijke ontwikkelingen en de condities waarin de arme massa's in de slums van de grote steden en op het platteland moeten leven noemen zij alarmerend. Evangelicals moeten zich erin oefenen hun inzet voor evangelisatie op grond van een bijbelse hartstocht voor recht integraal te verbinden met een ondubbelzinnige sociale en politieke betrokkenheid.

Merkwaardig blijft dat deze uitvoerige publicatie wel kritisch ingaat op de charismatische beweging in de kerken, maar dat er weinig aandacht is voor de explosief groeiende volkspinksterkerken. Zij maken zeker 90% uit van de protestantse kerken en weten tallozen aan te trekken uit de Rooms-Katholieke Kerk. In latere publicaties uit met name Samuel Escobar zich positief over dit protestantismo popular. Met anderen verwacht hij veel van hun ‘heelmakende gemeenschappen', zoals die temidden van alle crisis en gebrokenheid hoop bieden aan mensen en gemeenschappen in de crises van Latijns-Amerika.

Het boek sluit af met het aangeven van de implicaties voor de kerken, zendingsorganisaties en buitenlandse zendingsarbeiders in Latijns-Amerika. Nieuwe zendingsarbeiders worden in 23 klare aanbevelingen opgewekt om zich aan te passen aan de context van Latijns-Amerika. Aanbeveling 1 is niet onduidelijk: “Remove from your head your great American ideas of how things should be done here.” Opmerkelijk is dat over de mobilisatie van Latijns-Amerikaanse kerken en christenen in de onvoltooide taak van de wereldzending alleen op de pagina's 471-472 iets te vinden is in dit dikke boek. Rond de eeuwwisseling waren, voor zover geregistreerd, niet minder dan 4.000 Latijns-Amerikaanse zendelingen actief in andere delen van de wereld, uitgezonden door bijna 300 organisaties. Een niet onbelangrijk teken van hoop vanuit een door tal van crises getekend continent.

Emilio Antonio Núñez, William David Taylor, Crisis and Hope in Latin America . An Evangelical Perspective, 1996, revised version, 528 p.