| Missionair Kwartaalberaad door drs. Wout van Laar |  |
| Vage Geest-theologie barrière voor dialoog |  |
Duidelijkheid
Komt er geen duidelijkheid over de plaats van Jezus binnen de gevestigde, autochtone kerken, dan zal samenwerking met de niet-westerse pinksterkerken in ons land het niveau van de folklore nooit overstijgen.
Dat stelde prof. Dr. C. van der Kooi, hoogleraar charismatische theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam op 4 juni tijdens een bijeenkomst van het Missionair Kwartaalberaad, een dialoogplatform van de Nederlandse Zendingsraad tussen de kerken en de evangelische beweging enerzijds, en de charismatische en pinksterbeweging anderzijds.
De wens om in Nederland tot gemeenschappelijke zending te komen zal volgens hem een illusie blijven zolang de 'witte' kerken onduidelijk zijn over de persoon van Jezus.
Achter de moeite die (post)moderne christenen hebben met de vieringen en geloofsuitingen van migrantenkerken, gaat een vage 'Geest-theologie'schuil die het verleerd heeft Jezus aan te roepen. Voor christenen uit Afrika, Azie en Latijns-Amerika vormt zo'n onduidelijke christologie een enorme hindernis voor samenwerking.
Geloviger?
Van der Kooi spreekt van een onverwachte situatie voor de 'witte'kerken. Die zijn gewend om theologisch de toon aan te geven, zij zien de moderniteit als maatgevend. De pentecostale 'zwarte' kerken confronteren hen met vormen van christendom die in veel opzichten premodern zijn. De gevestigde kerken voelen zich daar ongemakkelijk bij. Ze vereenzelvigen die met een orthodoxie waar grote delen van de westerse kerk uit weggegroeid zijn.
Op hun beurt hadden de migrantenkerken 'geloviger' kerken in het Westen verwacht. Tot hun eigen verbazing komen ze terecht in een culturele situatie van neopaginisme. Moeten de migrantenkerken theologisch worden bijgepraat? Of daagt hun geloofsbeleving en getuigenis autochtone christenen uit om de eigen vooronderstellingen te herzien?
Consultatie van kerken uit Latijns-Amerika en Europa
Van 3-6 april vond in Bad Segeberg een bijzondere bijeenkomst plaats van de Latijns-Amerikaanse Raad van Kerken (CLAI) en de Conferentie van Europese Kerken (CEC). Voor het eerst in de geschiedenis van troffen 50 vertegenwoordigers van beide regionale raden elkaar rond het thema zending. Het verzoek kwam van de CLAI en werd door de CEC, die zelf 'mission' hoog op de agenda heeft staan, enthousiast opgepakt. Kan Europa leren van ervaringen van Latijns-Amerikaanse kerken, waarvan vooral de pinksterkerken spectaculair groeien? Naast analysen en lezingen over aspecten van zending als 'misión integral' was er veel ruimte voor uitwisseling van ervaringen.
Terugziende blijft er een ambivalent gevoel achter. Enerzijds werd beleden dat we leven in een overgangstijd. De tijd dringt om te zoeken naar nieuwe wegen en oude structuren te relativeren. Maar toen het erop aankwam een visie te formuleren, domineerde het traditionele oecumenische denken. De CLAI vertegenwoordigt slechts een fractie van de kerken van het continent en blijkt nog steeds een institutie van de 'historische' kerken, naar organisatie en beleid een verlengstuk van de kerken van het Westen. En ook de CEC is het oude denken nog niet kwijt.
Hoopvol is dat de stemmen die om verandering roepen, zowel in Latijns-Amerika als in Europa gaandeweg aan kracht winnen. De secretaris generaal van de CLAI, de Cubaan Israel Bautista, verwoordde bij vlagen met passie het verlangen naar een missionaire oecumene, die werkelijk ruimte weet te geven aan de Geest van Jezus Christus die grenzen doorbreekt die door mensen zijn gemaakt (zie www.zendingsraad.nl).