De gehandicapte mens een volwaardige plaats in de gemeenschap gunnen
Een verslag van de WereldzendingsConferentie in Athene

Voor invaliden betekent healing niet allereerst bevrijd te worden van hun handicap. Het heeft veelmeer te maken met weer opgenomen worden in de gemeenschap. Willen de kerken de dienst van genezing serieus nemen, dan zullen zij mensen die gehandicapt zijn moeten opnemen en aanvaarden als volwaardige leden van de gemeenschap en hun een actieve plaats gunnen in hun zending. Zonder hen kan de kerk geen volledige gemeenschap zijn.

Dit zei de Kenyaan Samuel Kabue, coördinator van een groot oecumenisch netwerk ten behoeve van invaliden,(EDAN), tijdens de tweede dag van de wereldzendingsconferentie in Athene. Hij sprak tot de 650 deelnemers uit 105 landen.Thema van de conferentie is 'Kom, Heilige Geest, maak heel en verzoen'. Kabue die blind is geboren, legde uit dat 'voor hen die vanaf hun geboorte zijn gehandicapt, invalide zijn en ziek zijn twee geheel verschillende zaken zijn. Genezing heeft betrekking op ziekte en niet op een handicap'. De kerk dient healing in de ruimst mogelijke zin te interpreteren, aldus Kabue. Terwijl genezing te maken heeft met het herstel van het lichaam, is het invalide zijn een sociaal gegeven; healing houdt dan in het verwijderen van sociale barrières. In veel gebieden wordt invalide zijn nog altijd als een besmettelijk virus gezien en in verband gebracht met ziekte en zonde. Als gebed om 'genezing' niets oplevert, wordt het slachtoffer verweten onvoldoende geloof te hebben. De genezingswonderen van Jezus destijds -maar ook die Hij vandaag door zijn Geest doet-, betekenen vooral dat hij mensen hun plaats teruggeeft in de samenleving, waaruit zij eerder als onrein waren buitengesloten.

De conferentie heeft een andere opzet en stijl dan eerdere keren. Er zijn ditmaal geen secties waarin lange rapporten worden voorbereid ter goedkeuring in de plenaire vergadering. Er valt ook geen uitvoerig slotdocument te verwachten. De deelnemers krijgen veel ruimte voor het delen van ervaringen en inzichten, en voor gesprek in kleinere kring. Behalve een groot aantal workshops met case-studies en zendingsthema's zijn er vieringen en healing diensten vanuit een diversiteit aan tradities. Zo is er een kapel ingericht waar deelnemers de hele dag terecht kunnen voor meditatie en gebed.

Een grote rol spelen de 'home groups' met 10-12 deelnemers. Deze bieden terugkerende momenten van gebed en stilte, onderling pastoraat en bezinning. Een goede greep van de organisatie. In de sterk multicultureel gekleurde home groups vinden bijzondere.ontmoetingen plaats, waarbij.je elkaar als deelnemers soms intens leert kennen en waarderen. De bijbelstudies van dag één en twee waren goed gekozen: Ezechiel 37, over de dorre beenderen in de vallei die door de Geest tot leven worden gewekt en Efeze 2, over de muur die scheiding maakt tussen rassen en culturen en die in Christus is weggenomen. Wat mij persoonlijk in beide teksten wel trof, is dat het tweemaal uitgerekend over Israël gaat: over Gods mysterieuze weg met dit volk, als ook over het feit dat christenen niet meer dan in tweede instantie hebben deel gekregen aan de beloften die voor Israël gelden.

Hoe is dat mogelijk? Vrijwel alle volken zijn in Athene vertegenwoordigd; alleen het lijfelijke Israël ontbreekt. Wel klinkt zijn naam voortdurend in de liturgie. Ook in politieke zin komt het ongekend kritisch ter sprake vanwege de bezetting van Palestijns gebied. Intussen staat daar dat olijfhouten kruis, vanuit het 'Heilige Land' in processie aangedragen, als omstreden symbool plechtig opgericht op het conferentiestrand.

Intussen staat daar dat olijfhouten kruis, vanuit het 'Heilige Land' in processie aangedragen, als omstreden symbool plechtig opgericht op het conferentiestrand.

_______________________________

De ongerijmdheden leken weinigen op te vallen. Mij brachten ze in verwarring. Ze brachten me bij de woorden van de theoloog Miskotte: nooit zal de oecumene af zijn, zolang het eigenlijke schisma, dat tussen kerk en synagoge, niet is ongedaan gemaakt. Het besef van deze fundamentele gebrokenheid snijdt elk oecumenisch triomfalisme bij de wortel af en werpt je in grote verlegenheid terug op het gebed van de conferentie. Onbegrijpelijk genoeg gaat het overgrote deel van de wereldkerk volstrekt voorbij aan de klemmende vragen die hier liggen.

Spannend was de workshop over Christelijk geloof en de interreligieuze ontmoeting. Onder een groot wit tentzeil bogen meer dan zeventig zendingsmensen uit totaal verschillende contexten over de gevoelige vraag van de dialoog. Hoe moet het christelijk getuigenis klinken in een tijd van toenemende spanningen en conflicten? Zijn die niet vaak het gevolg van het feit dat mensen van diverse wereldgodsdiensten met elkaar in botsing komen, zoals.nu ook in het Westen met de islam?

Een studiedocument pleit ervoor om het begrip 'gastvrijheid' te kiezen als een nieuwe metafoor voor de dialoog. Het vieren van de gastvrijheid van God moet respect en wederkerigheid wekken en is belangrijk om bruggen te bouwen. Op dat document werd gereageerd in een open gesprek dat vele kanten uit ging. De Maleisische theoloog Herman Shastri pleitte ervoor de oecumene van kerken te verbreden tot een oecumene van godsdiensten. De kleine kerken van Azië hebben de hoop opgegeven om de wereld te bekeren tot Christus en voor een theologie van de veroordeling achtte hij geen plaats in een pluralistische samenleving. Heel anders sprak de Finse pinkstertheoloog Veli-Matti Karkkainen, die doceert aan het Fuller Seminary in de USA.

Hij stelde dat de kerk naar haar wezen missionair is en het Evangelie verschuldigd is aan anderen. Het behoort tot de gastvrijheid om verschillen eerlijk te benoemen vanuit een ieders zelfverstaan. Het gaat erom de geesten te onderscheiden en wat vals is te ontmaskeren. Een Dominicaanse monnik uit Rome benadrukte, dat Jezus niet is gekomen om iets toe te voegen aan andere godsdiensten. Het gaat bij alle continuïteit in Gods bemoeienis met mensen om bekering. Een Filippijnse vrouw zei dat christenen in haar land vaak zijn vergeten wat het betekent dat wij vreemdelingen zijn bij God, die de gastheer en eigenaar is van het land, dat door de machtigen zo oneerlijk is verdeeld.

Aangrijpend was het getuigenis van een dominee van de Grieks Evangelische Kerk. "Vergeet niet dat wij protestanten maar 0,01 procent uitmaken van de bevolking hier. Vaak zoeken wij in eigen land vergeefs naar ruimte en gastvrijheid." In een verwijzing naar de dominantie van de Grieks-Orthodoxe Kerk pleitte hij voor het recht om zijn geloof vrij te delen met de rest van de samenleving. De orthodoxen zelf waren afwezig tijdens de workshop. Op een jonge priester na. "Je moest eens weten", zei hij mij na afloop in vertrouwen, "hoeveel problemen onze aartsbisschop ermee heeft dat onze kerk ertoe heeft besloten om gastvrouw te zijn voor deze conferentie van de wereldraad. Het agressieve geschreeuw van fanatiek orthodoxe protestanten buiten de poort daags daarvoor lijkt hem gelijk te geven. Er valt nog veel te doen op het terrein van heelmaking en verzoening, zoveel is wel duidelijk.

Wout van Laar, ‘De gehandicapte mens een volwaardige plaats in de gemeenschap gunnen',verslag Wereldzendingsconferentie in Athene