Een eerste en (wellicht te) snelle reactie op 'Volgelingen van de wounded healer' 1. Ik ben het zeer eens met de auteur dat healing, zeker in de brede zin van woord, een centraal thema moet zijn in een integrale missionaire benadering. De oecumenische beweging heeft tot nu toe te weinig oog gehad voor de breedte en diepte van het begrip. Zeker als daarbij de diepere dimensie wordt gezocht in de kracht van de 'wounded healer' zelf.
2. In het artikel wordt terecht lijden, ziekte en dood verbonden met armoede. Steeds meer studies maken duidelijk dit dat ook geldt voor armoede in Nederland. Dit houdt in dat healing ook heeft te maken met het verbeteren van de sociaal-economische situatie van mensen.
3. Ik ben het in grote lijnen ook eens met de denkrichting die de auteur vertolkt in zijn conclusies: een open oor voor de Godservaring van mensen die lijden, daadwerkelijke solidariteit en healing places.
4. Mijn eerste vraag is of in het artikel de reikwijdte van het heil en de verlossing in Jezus Christus niet te zeer wordt beperkt: verlossing heeft een persoonlijke, een maatschappelijke en een kosmische dimensie. Hoewel de auteur wel de maatschappelijke oorzaken van het persoonlijke lijden benoemt, is het de vraag of de genezing van de maatschappij als geheel wel voldoende aanbod komt (dit raakt het 'apostolaat'). Helemaal buiten beeld lijkt de kosmische dimensie van verlossing te blijven. Dat is om twee redenen jammer. In de eerste plaats zou er een brug geslagen kunnen worden naar bepaalde elementen uit de New Age achtige vormen van spiritualiteit. In de tweede plaats is de relatie tussen de kosmische dimensie van verlossing (en heiliging) en de ingrijpende klimaatverstoring en milieuvervuiling op dit moment relevant en uitdagend.
5. Mijn tweede vraag betreft met name de betekenis van healing voor het gemiddelde kerklid in onze Westerse maatschappij. De auteur geeft aan dat in het Westen de grenzen van materialisme, individualisme en een carrière gerichte levensstijl worden gevoeld. Dat mag zo zijn. Tegelijkertijd, en vaak dezelfde mensen ervaren dit materialisme en individualisme en de op carrière gerichte levensstijl ook als een zalige gevangenschap en zijn zeer ontstemd wanneer de zekerheid van deze verworvenheden wordt bedreigd (recente maatschappelijke onrust). Galbraith heeft geschreven over de tevreden, zelfgenoegzame middenklasse. In veel kerken wordt de vergeestelijking van het heil dan ook bewust of onbewust ervaren als een welkome ontsnapping aan het dringende appèl tot navolging dat uitgaat van het Evangelie. In die zin zou healing wel eens ervaren kunnen worden als een bedreiging (hetgeen overigens een bekend verschijnsel is o.a. in de psychiatrie). De mens, tenminste in de rijke, Westerse samenleving, is niet alleen slachtoffer van zijn lijden maar vaak tegelijkertijd veroorzaker. Deze mens zal dus ook niet alleen aangesproken kunnen worden als patiënt, maar ook als actor of misschien zelfs wel als 'dader'. Bonhoeffer leert ons dat het Evangelie niet alleen om de marges gaat, maar evenzeer zo niet meer om het hart, de kracht van het menselijk bestaan.
6. Johannes riep de mensen met het oog op de komst van de Messias en zijn Rijk op tot bekering. Wat betekenen bekering, rechtvaardiging en heiliging als kernmomenten in het proces van healing - mede tegen de achtergrond van de onder 5 geconstateerde dubbelheid - in de praktijk van het christelijke leven en de christelijke gemeente?
Hielke Wolters, Oikos / 22-01-03 |
