Verslag kennismaking, 2002, door Nienke Dijkstra en Wout van Laar
kennismaking met The House of Fellowship Amsterdam Zuid-oost november 2002

Het vraagt enig zoeken om de kerkruimte te vinden van de House of Fellowship. Een van ons is zelfs naar huis teruggekeerd na een vergeefse speurtocht in de Bijlmermeer op de herfstige zondagmiddag op 20 oktober, waarop we afgesproken hadden voor de kerkdienst. Verscholen onder de uitgestrekte en enigszins naargeestige betonnen ruimten onder de parkeergarage het Kraaiennest bevindt zich de ruimte van deze jonge Afrikaanse pinkstergemeente, die vijf jaar geleden werd opgericht. "Een plek van licht op een duistere plaats". Aldus de charismatische voorganger van de gemeente de Ghaneese dominee Tom Marfo.

Algemeen

The House of Fellowship is een migrantenkerk, wier leden voornamelijk van Afrikaanse afkomst zijn, is vanaf het begin sterk op "mission" gericht. Alle leden worden daarin getraind. Er bestaan banden met Afrika, maar de relaties blijven onduidelijk. De kerk en haar pastor zijn betrokken bij een stichting die church planting in rurale gebieden in Ghana ondersteunt. Maar de eerste taak ligt heel dichtbij en daaraan heeft men de handen vol.

In de welkomstfolder omschrijft de kerk de doelstelling: "The House of Fellowship", as the name implies, is a House of God where new comers are received not only with a 'warm' handshake but also with 'warm love' in every practical way. It's a house of love where believers share what they have generously with others who have not. It is a house that cares so that every member is his/her neighbour's keeper".

Met name jongeren weten de weg naar deze kerk te vinden en zijn actief in zang en drama, evangelisatie en dienst. "We seek to demonstrate the ministry of Jesus Christ by showing compassion to our sin-sick society by training our Youth-Missionary Brigades on the right strategies to win the youth of our society for Christ". De gemiddelde leeftijd van de kerkbezoekers is 24 jaar. Er zijn computerlessen en andere cursussen die de leden toerusten. Wat betreft het diaconaat, er bestaat een fonds om de zorg mogelijk te maken voor weduwen en wezen, zowel binnen als buiten de gemeente. De kerk rekent het tot het hart van haar taak zich in te zetten voor de 'outcasts', vluchtelingen en illegalen, waarvan zij er niet weinigen in de eigen gelederen heeft. Begin november ontving ds. Tom Marfo in Tilburg de Marga Klompe-prijs 2002 voor zijn project ten behoeve van Afrikaanse en andere buitenlandse jonge vrouwen en meisjes, die hij helpt de prostitutie te verlaten en een nieuw bestaan op te bouwen. Een sprekend voorbeeld van strijd tegen de moderne slavernij in het hart Amsterdam.

Kerkdienst

Ongeveer 80 aanwezigen zijn op deze zondagmiddag aanwezig en geraken geleidelijk in de tegenwoordigheid van de Heilige via de aanhoudende lofprijzing waarmee de dienst inzet, gedragen door een jeugdig combo met een krachtig geluid voor de Heer. Dominee Marfo leest Gen.12:1-10 en houdt een preek, die onder grote aandacht en herhaaldelijk met acclamaties van de gemeente gevolgd wordt. Sterk aan de preek is dat hij het bijbelverhaal van Abraham op de voet volgt, waarbij hij de actualiteit van de oude tekst voor zijn Afrikaanse gemeente in de diaspora verrassend weet te doen oplichten.

Marfo benadrukt de bijzondere zorg van God voor Abraham als vreemdeling; in het beloofde land valt hem niet direct de melk en honing ten deel, waarop hij naar Gods beloften mocht hopen. Door de beproeving en ontbering heen zal de zegen echter niet uitblijven. Voor de Almachtige is niets onmogelijk! De preek krijgt een politieke spits, wanneer hij de aanwezigen oproept om geen vluchtgedrag te tonen, nu het klimaat in Nederland zich verhardt. (Bijna de helft van de Afrikaanse gemeente zocht, naar zijn zeggen, de afgelopen maanden de wijk naar ander landen!). Met het citeren van Gen.26:2 is het motto en de spits van de preek: "Don't go away to Egypt!" "Illegalen onder ons, laat het je niet aanpraten, dat jullie als economische vluchtelingen en immigranten criminelen zijn. 'It is not a crime to be illegal'. Over 'illegaal' gesproken, ligt het eigenlijke probleem niet in de onrechtvaardige verhoudingen die de stroom van vluchtelingen veroorzaakt? Zolang de zaak niet in de wortel wordt aangepakt, zullen zij blijven komen! Blijf intussen trouw en laat je niet meetrekken tot het kwaad. Vergeet niet dat Jezus ook een vluchteling was. Wij zullen, evenals Abraham en Izak, die op Gods aanwijzing het zaad in de hete woestijnbodem plantten (Gen.26:12!), eens de vrucht van dit land mogen eten".

In dans komt vervolgens iedereen naar voren voor de collecte. Papiergeld en munten vullen het mandje op een tafel. In de mededelingen komt naar voren dat er vanaf 1 november een periode van 21 dagen vasten en gebed is: opdat de gemeenteleden bereid zullen worden gemaakt om als Jozef en David een zegenrijke rol te spelen in de samenleving waar God hen heeft geplaatst. Na de zegen ontvangen drie gelovigen voor het podium een zalving; die gaat vergezeld van voorbeden die heel concrete zaken raken en man en paard noemen. Dominee Marfo beveelt in de naam van Jezus een kwalijke geest een zichtbaar gekwelde vrouw te verlaten. In vrede gaat zij heen.

De kerk als 'place for healing'

Op 8 november maakten wij dominee Marfo mee tijdens een bijeenkomst van het Missionair Kwartaalberaad (NZR/EZA/NMR) waar de dialoog plaatsvindt met de pinksterbeweging en het thema 'healing' aan de orde kwam. We doen een greep uit de inleiding van Tom Marfo. "Healing is het hart van de ministry van Jezus. Wij proberen als zijn gemeente Hem daarin te volgen.Voor ons in de Bijlmer is Jezus -als wounded healer- huisdokter, specialist en verpleegster inéén. Onze gemeente bestaat voor een deel uit illegalen. (Illegaal: zijn we dat niet allemaal, vreemdelingen en bijwoners op aarde?). Illegalen zitten niet in een ziekenfonds, ze hebben ook geen werkvergunning en lijden vaak gebrek. Jongeren kwamen naar Europa 'with high hopes' en die hoop is de bodem in geslagen. Velen staan voor het alternatief: Jezus of drugs. Suïcide komt veel voor in de Bijlmer. Van tijd tot tijd organiseert de kerk healing services, waar drie dagen vasten aan vooraf gaan. De collecte bestaat deels uit voedsel dat we samen delen. En in de diensten roepen we God aan voor al onze lasten en Zijn onzichtbare handen worden op ons gelegd, via handoplegging en zalfolie. Daarbij memoriseren wij Zijn Woord: Jesaja 53:3; Johannes 2; Psalm 103; 1 Cor.12:9. Als je de genezende kracht van Jezus zelf hebt ervaren, kun je die ook doorgeven aan anderen. Healing = act of compassion of the Lord.

Als iemand in de gemeente een baan gevonden heeft, juicht de gemeente. "We beat the drums". Maar ook als iemand een lege strippenkaart heeft gevonden, zijn wij samen blij. We klampen ons in onze dagelijkse ervaringen vast aan God. Hij voorziet in onze noden. De westerse samenleving is als de rijke dwaas (Luk.12), die niet rijk is in God en de Schepper niet erkent als de gever van alle overvloed. Er is zoveel dat men God niet meer nodig denkt te hebben; zekerheid wordt gezocht in materiële overvloed.
Voor ons migranten zijn kerken ons thuis, ook in letterlijke zin. Er slapen mensen, die geen dak boven hun hoofd hebben. Zij dienen als opvangplaatsen voor verslaafden; zij fungeren als restaurants waar armen hun dagelijks brood ontvangen. Nu worden binnenkort door de nieuwe bouwplannen onze kerken afgebroken, er komen lagere flats met 80% koopwoningen, die onze gemeenteleden niet kunnen betalen.

We zoeken wel naar alternatieven en vragen de witte mainline churches om hulp. Zij luisteren diplomatiek, maar beslist koud en bieden nauwelijks praktische steun. Moeten we straks dan maar, net als in Afrika, buiten op straat onze diensten gaan houden? De plaatselijke overheid heeft wel grond bestemd voor een kerkgebouw, waar meerdere kerken in moeten samenwerken. Nu moesten we opeens een aanbetaling van 5000 euro doen. Dat geld is er niet en dus heeft onze gemeente zich moeten terugtrekken uit het project."

Evaluerende opmerkingen

Wie The House of Fellowship leert kennen, ontmoet in een troosteloze omgeving een vindplaats van hoop. In de ontheemding van de diaspora situatie, waarin de vreemdeling en zijn rechten steeds minder plaats lijkt te worden gegund en raciale spanningen toenemen, beleven mannen, vrouwen en kinderen de bevrijdende kracht van het Evangelie aan lijf en ziel. De kerk wordt in de vele vormen van gebrokenheid door jong en oud herkend als een place for healing. Daarin ligt ook de aantrekkingskracht op de omgeving. Spiritualiteit en engagement, de persoonlijke geloofsbeleving en sociaal-politieke actie zijn integraal verbonden. Jezus wordt aangeroepen als degene die de zonde vergeeft en die geneest, die demonen uitwerpt en die de mens waardigheid en rechten teruggeeft waar die hem door anderen worden onthouden. De Geest brengt de enkele mens tot bekering en levensheiliging, maar inspireert ook tot profetisch verzet tegen uitbuiting en slavernij.

Nog steeds wordt er vanuit de gevestigde kerken enigszins meewarig naar de Afrikaanse en andere niet-westerse christelijke gemeenschappen gekeken, als zou het gaan om al dan niet exotische restanten uit de oude zendingsdoos; een old time religion, die de verlichte christen allang is ontgroeid. De werkelijkheid is anders. Bij alle (kritische) vragen die een bezoek aan The House of Fellowship bij de westerse waarnemer losmaakt, kan men zich niet aan de overtuiging onttrekken dat deze kerk-in-de-diaspora het niet-westerse gezicht van de snel groeiende wereldkerk in de 21ste eeuw weerspiegelt. Een vitale religie die cohesie en samenhang geeft aan het gefragmenteerde leven; een uitdrukking van de navolging van Christus, die belangrijk zou kunnen bijdragen aan verzoening tussen mensen en rassen en het bouwen van bruggen over etnische kloven heen.

Tom Marfo hield de kring van het Missionair Kwartaalberaad voor ervan overtuigd te zijn, dat de Heer in Nederland een missie heeft voor hem en zijn kerk. Maar dan wel in samenwerking met de gevestigde kerken. "I believe that the Lord sent us here, legally and illegally, to be co-partners with you in the one mission of God; to assist each other in our common calling: that is to create healing places in the brokenness of our societies".

Als deze Afrikaanse stem in het bezinningsproces van de beraadsgroep zou worden gehoord, is onze kennismaking met The House of Fellowship niet voor niets geweest.

Amsterdam/Houten november 2002

Nienke Dijkstra en Wout van Laar, Verslag van kennismaking met The House of Fellowship, Amsterdam Zuidoost, november 2002